Pod koloratką Biblia
 Doktor teologii biblijnej, redaktor naczelny "Niedzieli Kieleckiej" |
1. Oglądając pewien program, dowiedziałem się że istniało wiele ewangelii a najbardziej znane są oprócz tych czterech to Ewangelia Tomasza i Marii Magdaleny... cd. pytania: Co mam sądzić o tych ewangeliach i jak do nich podchodzić? Odpowiedź: Pytanie o Ewangelię Tomasza czy też Ewangelię Marii Magdaleny wiąże się z kwestią tzw. apokryfów. Nazwa tej grupy pism pochodzi z języka greckiego od apokryfos – ukryty. Najogólniej rzecz ujmując oznacza ona grupę pism, które nie zostały zaliczone do kanonu biblijnego (czyli nie zostały przez Kościół uznane za natchnione). Sama nazwa „księgi ukryte” jest nieco mylna, ponieważ wbrew pozorom nikt tych ksiąg nie ukrył. Niektóre z nich były znane już w dawnych czasach, niektóre dzięki osiągnięciom archeologii stają się dostępne dzisiaj. Właściwie wszystkie (które dało się przebadać) dostępne są w powszechnym obiegu w przekładach na języki nowożytne (wydawane m.in. przez wydawnictwa katolickie). Podając nieco dokładniejszą definicję, można by apokryfy określić jako księgi, które zabiegały (zasadnie bądź bezzasadnie) o uznanie za kanoniczne. Powstaje oczywiście pytanie o powód, dla którego teksty te nie znalazły się wśród ksiąg należących do kanonu. W przypadku niektórych może nas to zaskakiwać. Są bowiem dzieła bardzo starożytne, jak np. Didache, 1-2 List Klemensa, Pasterz Hermasa czy List Barnaby, które pod względem treści nie odbiegają niczym od Nowego Testamentu, a jednak nie znalazły się w kanonie (tutaj ciekawostka: znana pieśń „Dziękujemy Ci, Ojcze nasz” oparta jest właśnie o tekst Didache). W tym przypadku zabrakło powszechnej akceptacji tych ksiąg przez starożytne wspólnoty chrześcijańskie (widocznie nie uznawały ich za wartościowe). Natomiast w przypadku innych ksiąg zadecydował brak ortodoksji: zawierały błędną naukę. Bardzo często powstawały one w środowiskach różnych sekt i uzurpowały sobie starożytne (apostolskie) pochodzenie, co miało legitymizować daną grupę religijną. Stąd też za swoich autorów podawały np. apostołów, bądź chrześcijan z pierwszego pokolenia istnienia Kościoła. Badania literackie (zwłaszcza związane z analizą języka) wykazały, że pochodzą one ze znacznie późniejszych czasów niż same twierdziły. Literatura apokryficzna Nowego Testamentu stanowi niejako „uzupełnienie” szczegółów z życia Jezusa Chrystusa oraz osób z Nim związanych. Zawiera ona elementy fantazji ludowej. Była popularna wśród prostego ludu. Z tego względu często korzystali z niej heretycy (nierzadko przeredagowując je) rozpowszechniając w ten sposób swoją doktrynę. Utwory te powstały głównie w okresie od II do V wieku. Wiele z nich nic nie wnosi do nauki Nowego Testamentu, stanowią natomiast cenne źródło dotyczące poznania tendencji doktrynalnych w pierwotnym Kościele. Mówiąc o ewangeliach apokryficznych trudno jest rozstrzygnąć czy stanowią one kompilację tego, co znamy w ewangeliach kanonicznych z różnymi ludowymi tradycjami ustnymi nie włączonymi do ewangelii kanonicznych, a kiedy przekazują inne tradycje. Szczególnie cenne są te, które powstały na przełomie I/II w. po Chr. (nie ma ich zbyt wiele). Mogą one rzucić wiele światła na problem powstania Ewangelii kanonicznych. Tu warto zacytować opinię na ten temat autorstwa wybitnych badaczy Biblii – P. Benoita oraz M.E. Boismarda, którzy piszą: „Czy ewangelie apokryficzne posiadają jakąś wartość […]? Chcąc odpowiedzieć na to pytanie, należałoby wyrobić sobie dokładne zdanie co do źródeł, z których one korzystają. Jeśli przytaczają one jedynie dane naszych trzech Ewangelii [Mt, Mk, Łk], przeredagowując je mniej lub bardziej gruntownie i dorzucając do nich cech legendarne, to ich użyteczność jest praktycznie żadna. Jeśli natomiast w sposób niezależny wywodzą się one od źródeł paralelnych ewangeliom synoptycznym [Mt, Mk, Łk], wówczas ich świadectwo ma dużą wartość. Jedynie trzeba będzie poprzez przeróbki, którym uległy ich źródła starać się, na ile tylko można, odnaleźć pierwotne brzmienie tych źródeł”. Jeśli chodzi o tzw. ewangelie apokryficzne to znamy ich bardzo wiele (choć niektóre tylko fragmentarycznie). Wiele pism tak zatytułowanych zostało odnalezionych w 1945 r. w Nag Hammadi w Egipcie. Znalezisko to obejmowało zakopany ok. 500 r. po Chr. dzban z 13 kodeksami (księgami) w języku koptyjskim (Koptowie to chrześcijanie żyjący na terenie Egiptu) zawierającymi 50 osobnych traktatów. Dokumenty te pochodziły prawdopodobnie z jednego z klasztorów (IV w.) związanych ze św. Pachomiuszem (292-348). Do niektórych z tych klasztorów przeniknęły idee gnostyckie, stąd wiele z tych pism wykazuje takie tendencje. Koptyjskie teksty z Nag Hammadi nie są oryginałami, lecz przekładami greckich pism od połowy II w. do III w. Wspomniana w pytaniu Ewangelia Tomasza zawiera zbiór logiów (wypowiedzi - sentencji) z życia Jezusa. Zachowała się w jednym rękopisie z Nag Hammadi i trzech fragmentach greckich. Na 114 logiów, 79 ma paralele synoptyczne (czyli występują w ewangeliach synoptycznych), 11 stanowi warianty przypowieści synoptycznych. Niektóre logia zawierają świadectwo późniejszego przeredagowania w duchu gnostyckim. Z kolei Ewangelia według Marii Magdaleny to utwór, który posiadamy w języku koptyjskim (mamy także fragment greckiego oryginału). Treścią jego jest opis spotkania Zmartwychwstałego z Marią Magdaleną, które miało na celu przekazanie Marii wielu tajemnych spraw. Objawienia te Maria przekazuje potem uczniom Jezusa. Utwór ma charakter gnostycki, choć trudno jest określić bliżej, która grupa miała wpływ na jego powstanie. Podsumowując: niektóre z ewangelii apokryficznych mają znaczenie z literackiego punktu widzenia. Zawierają niektóre tradycje ustne, które znalazły się także w ewangeliach kanonicznych (tu chodzi przede wszystkim o starsze utwory), zdecydowana większość nich pochodzi ze znacznie późniejszych czasów i ze środowisk heretyckich . Stanowią one próbę legitymizowania heretyckich poglądów, przez wykazanie, jakoby ich źródłem było nauczanie apostołów. dodano: rok temu |
Dodaj swój komentarz:
Lista udzielonych odpowiedzi:
- Oglądając pewien program, dowiedziałem się że istniało wiele ewangelii a najbardziej znane są oprócz tych czterech to Ewangelia Tomasza i Marii Magdaleny...
- Dlaczego podczas Liturgii Słowa lektor nigdy nie wymienia nazwy psalmu - np. fragment psalmu 19…
- W Biblii liczba siedem pojawia się dosyć często. Jak mamy ją rozumieć? Co ona oznacza ?
- W Nowym Testamencie niejednokrotnie pojawia się słowo Chrystus, a to nazwa/określenie została wprowadzona dopiero bodajże w IV wieku, jak więc np. zwrot "Jezus Chrystus" w oryginale był zapisany?
- "Jestem wieloletnią katechetką. Chciałabym wykorzystywać treści, cytaty biblijne w fikcji literackiej..."
- 1. W trudnych chwilach zdarza mi się sięgnąć po Pismo Święte. Otwieram je „na chybił trafił” i czytam kilka zdań, biorąc je sobie do serca. Ostatnio odczytałam w ten sposób kilka wersów i przeraziłam się. Czy takie traktowanie ich w sposób dosłowny jest poprawne? Czy można tak w ogóle wyrywkowo czytać Biblię?
- Proszę nakreślić sytuację geopolityczną Izraela w czasach, gdy na Ziemi fizycznie [żadne określenie nie jest tu trafne] żył Jezus. Ewangelia nazywa Go Królem, znamy Annasza i Kajfasza, a gdzie ówczesny Król Żydowski?
- Poszukuję wiarygodnych informacji na temat nauczania Kościoła w sprawie teorii ewolucji, albo proszę o jakieś wskazówki gdzie mogę znaleźć odpowiedź na dany temat.
- Proszę o interpretację zdania o niegodziwej mamonie i pozyskiwaniu sobie nią przyjaciół. Chrystus chyba nie zachęca do korumpowania ludzi?
- Czy znamy imiona pozostałych trzech archaniołów? Z Tekstu Biblii wynika, że jest ich siedmiu? Jak rozumieć kim jest Ariel/Uriel – aniołem czy demonem?
- Dlaczego katechizmy nie wspominają, że Noe wypuszczał z arki najpierw kruka, potem gołębia? Z czego wykonany był wąż [antidotum na jad węży pustynnych] z czasów Mojżesza: z miedzi czy z brązu? Czemu tak wiele się nie zgadza?
- Kim była żona Kaina??? Pismo Święte o niej wspomina a przecież była na świecie tylko Ewa- jego matka?
- Co ksiądz powie na rewelacje odnoszące się do stworzenia świata podane dziś na portalu onet.pl? Biedaczka z Holandii twierdzi ,że ma problem. Ja nie. Nikt przy tym nie był- więc nie wiemy na 100 % jak to było.
- "Ojciec jest we Mnie, a Ja w Ojcu".
- Jak w duchu chrześcijańskim odczytywać starotestamentalne proroctwa pełne obrazów Bożego gniewu? Jak rozumieć sformułowanie "Bóg zazdrosny"?
- Tak sobie czytam Ewangelię opisującą przemienienie Jezusa i zastanawia mnie skąd Piotr wiedział, że Jezus rozmawia z Mojżeszem i Eliaszem? przecież nigdy ich nie widział. A po drugie słyszałem opinie, że ten epizod z życia Jezusa może być wymyślony już po Jego Zmartwychwstaniu…
- Chciałbym poszerzać swoją wiedzę o Biblii, w jaki sposób mogę to zrobić w naszej diecezji? Czy istnieją jakieś grupy lub szkolenia…
- „Błogosławiony bogacz, którego znaleziono bez winy, który nie gonił za złotem.’’ Jakim trzeba być bogaczem aby być bez winy? I dlaczego gonitwa za złotem, za zyskami jest zła? Czy każda pogoń za pieniędzmi musi nieść ze sobą konsekwencje w postaci grzechu, czy każdy kto dąży do bogactwa grzeszy? Poza tym gdzie znaleźć bogacza który nie gonił za złotem? Przecież wiadomo że praktycznie prawie każdy bogaty ma bogactwo nie dlatego ze spadło z nieba
- Ostatnio spotkałem się z opinią, że Pismo Święte mogło by stanowić "podręcznik dla sadystów", a to ze względu na niektóre brutalne opisy zawarte na jej stronicach. Jak na to odpowiedzieć? A z drugiej strony Kościół usunął pewne części Pisma Świętego z liturgii właśnie z tego powodu, czyżby wstydził się tych części Słowa Bożego
- Dlaczego księża wypierają się faktu usunięcia drugiego (i podzielenia ostatniego) przykazania z Pisma Świętego?
- Mam problem ze zrozumieniem przesłania Jakuba zawartego w Jk 2,1-5; 8-9? Czy Apostoł napomina nas, że nie należy czynić różnic między osobami na punkcie ich materialnej zasobności? Dlaczego słowa Jakuba są sprzeczne z Mądrością Syracha? Dlaczego mamy nie czynić różnicy między ludźmi bogatymi a biednymi skoro Syrach w Starym Testamencie już to zrobił.
- Tak wiele ludzi pyta o lepsze zrozumienie Biblii i szuka lepszego jej zrozumienia. Ksiądz wyjaśnia, że jest dużo problemów z jej tłumaczeniem, a czy nie prościej jest czytanie i polecanie do czytania, oprócz Biblii Tysiąclecia, również Biblii Poznańskiej, w której większą część stanowią apokryfy?
- Dlaczego większość komentarzy biblijnych jest pisana takim niezrozumiałym językiem? Proszę polecić coś bardziej ludzkiego.
- 2. Czy jest w Piśmie Świętym mowa o horoskopach i przepowiedniach? Często sięgam w „babskich gazetach” po nie, ale traktuje z przymrużeniem oka. Czy mam grzech?
Zadaj pytanie POD KOLORATKĘ Biblia:
W tym miejscu możesz zadać anonimowo pytanie do Księdza, na które chcesz znać odpowiedź.
Komentarze:
Amelia
Ja rozumiem,że księżom trudno na bieżąco prowadzić strony internetowe parafii, o prywatnym blogu nie wspomnę,ale wpis raz na tydzień to minimum,choćby to miało być tylko pytanie-Co wiesz o in vitro? I link do tematu.
(Skomentowano 7 miesięcy temu)
teresa
(Skomentowano 10 miesięcy temu)
teresa
"...wwww Złotej"
(Skomentowano rok temu)
teresa
Jak to w życiu bywa,często ci,którzy mają legitymację ,mieć jej nie powinni i na odwrót. Pływanie,prawo jazdy,wejściówka na parking z miejscem dla niepełnosprawnych.
(Skomentowano rok temu)